• Jaarverslag 2015

    Alle resultaten van
    Fiom overzichtelijk
    onder elkaar

Het voorwoord van Ellen Giepmans

Voorwoord Ellen

De impact van het ontdekken van een ongewenste zwangerschap is groot. Ook het niet weten van wie je afstamt kan veel invloed hebben op een mensenleven.

Ellen GiepmansDirecteur-bestuurder Fiom

Fiom in 2015

Alle resultaten in één oogopslag

Fiom 85 jaar

Jubileum symposium Change

Op donderdag 26 november 2015 organiseerde Fiom het symposium Change, ter ere van haar 85-jarig bestaan. Centrale thema van de dag: ethische dilemma’s van vroeger en nu.

Resultaten ongewenste zwangerschap

Fiom… de specialist bij ongewenste zwangerschap

Fiom heeft een missie. We willen dat elke ongewenst zwangere vrouw een vrije, weloverwogen keuze kan maken over het al dan niet uitdragen van de zwangerschap. Een keuze die past bij haar leven, bij haar waarden en toekomst en waarmee ze verder kan.

Een besluit nemen over je zwangerschap kan heel moeilijk zijn. In een korte periode moet je een onomkeerbare keuze maken. Het is daarom belangrijk dat je weet welke mogelijkheden er zijn. Als specialist bij ongewenste zwangerschap, biedt Fiom toegankelijke, en kwalitatieve informatie over alle opties. We bieden online hulp en keuzegesprekken, zonder te oordelen.

Heeft u als professional vragen over ongewenste zwangerschap, afstand ter adoptie, jong ouderschap of abortusverwerking? Dan biedt Fiom informatie, consultatie en begeleiding.

Graag laten we zien wat we in 2015 gedaan hebben op het gebied van ongewenste zwangerschap. Benieuwd naar onze resultaten? Bekijk ze per onderdeel:

Keuzehulp ongewenste zwangerschap

In 2013 kreeg Fiom van het ministerie van VWS de opdracht een omslag te maken van hulpverlenings- naar kennisorganisatie. Snel werd duidelijk dat ongewenst zwangere vrouwen die hulp zoeken tussen wal en schip zouden vallen door deze maatregel. Met een extra financiële bijdrage van het ministerie van VWS zorgt Fiom er nu voor dat laagdrempelige, toegankelijke en neutrale hulp geborgd blijft. 

Online hulp

1 op de 5 vrouwen raakt tijdens haar leven een keer onbedoeld zwanger. Om ervoor te zorgen dat onbedoeld zwangere vrouwen altijd en overal, anoniem en gratis hulp kunnen krijgen bij hun keuze, heeft Fiom ‘Zwanger, wat nu?’ ontwikkeld. Dit online hulpprogramma biedt informatie over de verschillende mogelijkheden die ongewenst zwangere vrouwen hebben. Ook kunnen zij zelfstandig aan de slag met oefeningen die helpen bij het ordenen van gevoelens en gedachten en het maken van een keuze. Indien gewenst, krijgen ze online feedback en begeleiding van een gespecialiseerde hulpverlener. In 2015 zien we een sterke stijging in het aantal gebruikers van ‘Zwanger, wat nu?’.

Landelijk netwerk hulpverleners

Als de vrouw behoefte heeft aan een persoonlijk gesprek, kan dat natuurlijk ook. Fiom wijst dan door naar een hulpverlener in de buurt.

Het organiseren van laagdrempelige, toegankelijke hulp op maat aan ongewenst zwangere vrouwen en hun partners was in 2015 de belangrijkste focus van Fiom. Het is van belang dat er ook na 2016 in heel Nederland hulpverleners zijn, die deze gespecialiseerde hulpverlening kunnen bieden. We hebben veel gesprekken gevoerd met gemeenten, welzijnsinstellingen en zorgverzekeraars. Uiteindelijk heeft Fiom (in aanvulling op het aanbod van de Fiom-bureaus in Amsterdam en Utrecht en Den Haag) in GGD-Sense een samenwerkingspartner gevonden. Samen met hen gaan wij de keuzehulpgesprekken op lokaal niveau organiseren. Er wordt nu nader verkend hoe dit vorm gaat krijgen.

Competentieprofiel en trainingen

Om specialistische zorg te kunnen blijven garanderen, heeft Fiom in 2015 een competentieprofiel opgesteld waarin gewenste competenties zijn uitgewerkt om besluitvormingsgesprekken kwalitatief goed te voeren. Ook heeft Fiom een training ontwikkeld om de Fiom-methodiek over te dragen. Hiervoor is een e-learning omgeving ingericht, trainingsmateriaal gemaakt en zijn workshops voorbereid. Uitgangspunt in de training is dat de eigen keuze van de vrouw centraal staat.

‘Pas als je voor de beslissing staat begrijp je hoe emotioneel belastend het kan zijn.’

Patricia

Begin 2015 kreeg Patricia (30) een verhouding met Stef. Hij was ontrouw en zelden aanwezig voor andere dingen dan seks. Toen zij hem in de zomer over haar onbedoelde zwangerschap vertelde, bevestigde hij wat zij al vermoedde.

Fiom-hulpverlening aan ongewenst zwangere vrouwen en hun partners

32.062

bezoekers krijgen informatie, lezen ervaringsverhalen etc. via ‘Zwanger, wat nu?’

836

vrouwen doen zelfstandig keuzehulp-oefeningen via ‘Zwanger, wat nu?’

135

vrouwen krijgen online begeleiding van een hulpverlener bij besluitvormingsproces

748

hulpvragen via mail en telefoon beantwoord

292

face to face besluitvormingsgesprekken

Afstand ter adoptie

Als een vrouw onbedoeld zwanger is en niet zelf voor haar kind denkt te kunnen zorgen, kan ze overwegen haar kind af te staan ter adoptie. De juridische banden tussen moeder en kind worden dan doorgesneden. Het kind krijgt de achternaam van de adoptieouders en de moeder heeft geen zeggenschap meer over het kind. Omdat het een ingrijpende beslissing is met grote gevolgen, is er een bedenktijd van drie maanden ingesteld.

De begeleiding van vrouwen en meisjes die erover denken afstand te doen van hun kind is een intensief en complex traject. Er wordt gewerkt aan de hand van een landelijk protocol dat is gemaakt door Fiom, Siriz, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdzorg Nederland.

Fiom ondersteunt vrouwen die een voornemen hebben om hun kind na de geboorte af te staan ter adoptie. Zij behartigt de belangen van de moeder en zorgt dat betrouwbare informatie goed toegankelijk is voor de betrokkenen en voor professionals.

Fiom begeleidt ook vrouwen die onder geheimhouding bevallen. Dit gebeurt in situaties waarbij sprake is van geweld of dreiging. Na de bevalling kan ze haar kind afstaan ter adoptie. Haar persoonlijke gegevens worden geheimgehouden voor derden. Haar naam wordt wel vermeld op de geboorteakte van het kind. Het kind heeft daardoor later de mogelijkheid zijn of haar afstammingsgegevens te achterhalen.

Om onze kennis op het gebied van afstand ter adoptie te delen, biedt Fiom voorlichtingslessen aan verpleegkundigen, verloskundigen en gynaecologen. In 2015 hebben we 8 voorlichtingen gegeven.

‘Mijn vader mag mijn geheim nooit weten’

Aisha

Aisha (24) bleek zwanger van haar ex-vriend. Uit angst voor represailles beviel zij onder geheimhouding van haar zoon die ze afstond ter adoptie.

Factsheet voornemen tot afstand ter adoptie in Nederland

Cijfers Afstand ter adoptie

49

vrouwen met voornemen tot afstand begeleid

158

vragen m.b.t. afstand ter adoptie via telefoon beantwoord

Abortusverwerking

In 2014 kozen 26.592 vrouwen uit Nederland voor abortus. Nederland behoort wereldwijd tot de landen met het laagste percentage abortussen. Dat blijkt uit het rapport van de IGZ (Inspectie voor de gezondheidszorg).

Van de totale groep zwangere vrouwen koos 13,2% voor een abortus in 2014. Deze zogenaamde abortusratio verschilt aanzienlijk per leeftijdscategorie. Zo kiezen zwangere tienermeiden het vaakst voor een abortus (62,6%) en zwangere vrouwen in de leeftijd 30-34 jaar laten het minst vaak (7,1%).

62% van de vrouwen die ooit abortus onderging, heeft daar ‘soms’ tot ‘zeer vaak’ emotioneel last van, blijkt uit een grootschalig onderzoek van Rutgers (2006) onder vrouwen tussen de 16 en 69 jaar.

Via de module ‘abortusverwerking’ biedt Fiom online begeleiding aan vrouwen die psychosociale klachten hebben naar aanleiding van een abortus. Aan de hand van (schrijf)opdrachten gaan zij aan de slag met hun ervaringen en klachten. Een Fiom-hulpverlener, gespecialiseerd op dit onderwerp, biedt begeleiding via een persoonlijke, beveiligde omgeving.

In 2016 start Fiom met een pilot voor lotgenotencontact rond abortusverwerking. Uit onderzoek dat Rutgers in 2015 i.s.m. Fiom heeft uitgevoerd, blijkt namelijk dat veel jonge vrouwen zwijgen over hun abortus, omdat ze een taboe ervaren om hierover te spreken. Hun eenzaamheid belemmert de verwerking van de abortus. Lotgenotencontact rond abortusverwerking is dan ook wenselijk.

‘Maandenlang heeft mijn leven stilgestaan.’

Patricia

Begin 2015 werd Patricia (30) onbedoeld zwanger. Na een periode van hevige twijfel koos zij voor een abortus.

Cijfers Abortusverwerking

18.786

bezoekers krijgen informatie, lezen ervaringsverhalen etc.

301

vrouwen online begeleid

153

vragen m.b.t abortusverwerking beantwoord via mail en telefoon

7,7

gemiddelde cijfer dat gebruikers van abortusverwerking geven aan de module

Hulp aan tienermoeders

In 2015 kregen 1574 meisjes onder de 20 een kind. Het geboortecijfer onder tieners in Nederland behoort daarmee tot de laagste ter wereld. Dat wil niet zeggen dat de preventie van zwangerschappen bij jonge meiden minder aandacht vraagt.

Fiom krijgt signalen uit de hulpverlening dat de problematiek rond tienermoeders complexer wordt. Met name bij jonge moeders die in multi-probleem situaties zitten: zij hebben een ongestructureerd leven, een afgebroken opleiding, weinig ondersteuning van familie en nauwelijks inkomen. Het risico voor maatschappelijke uitval is bij deze groep hoog. Daarom is het belangrijk om in te blijven zetten op voorlichting en hulp bij (onbedoelde) tienerzwangerschap.

Fiom biedt zelf geen face-to-face hulp meer aan jonge ouders, maar ziet het wel als haar verantwoordelijkheid dat deze doelgroep op de juiste manier geholpen wordt.

Uit diverse gesprekken met lokale hulpverleners blijkt dat door de herstructurering van de zorg in gemeenten de aandacht voor de specifieke behoeften van jonge (tiener)ouders op veel plaatsen is verdwenen. Om die reden heeft Fiom in 2015 een expertgroep opgezet van professionals die werken met jonge (aanstaande) moeders. Om krachten te bundelen en best practices te bespreken. Ook biedt Fiom trainingen en lezingen aan gericht op het werken met tienermoeders. Fiom heeft in 2015 door middel van 7 trainingen en voorlichtingen 346 professionals bereikt die met tienermoeders werken.

Jong en een kindcover-jong-en-een-kind

Uit onderzoek van Rutgers en Fiom blijkt dat met name praktische zaken als huisvesting, inkomen en opleiding een obstakel vormen voor tienermoeders. Op verzoek van lokale professionals heeft Fiom de (gratis) brochure ‘Jong en een kind’ opnieuw uitgebracht. Hierin is praktische informatie te vinden over gezag en erkenning, financiële regelingen en de rechten en plichten van jonge ouders. Ook wordt ingegaan op de onderwerpen huisvesting, opleiding en kinderopvang. De brochure is verspreid onder meer dan 7000 professionals. Daarnaast is de brochure in enkele maanden maar liefst 4.018 keer besteld en 511 keer gedownload.

Tienermoeders.nl

De informatie uit ‘Jong en een Kind’ staat ook op tienermoeders.nl. Deze site blijft een belangrijke informatie- en ontmoetingsplek voor (aankomende) jonge ouders, grootouders en andere belanghebbenden. Je vindt er praktische informatie, mogelijkheden tot contact en het uitwisselen van ervaringen. De gebruikers waarderen het dat ze op een positieve manier worden aangesproken op hun moederschap. De site biedt ook een gedeelte ‘Hulp bij jou in de buurt’. Daar kunnen organisaties hun activiteiten voor jonge (aanstaande) ouders zelf plaatsen, zodat meiden dichtbij hulp kunnen vinden.

‘Lotgenotencontact is belangrijk. Zowel voor jonge moeders als meiden die een abortus hebben gehad.’

Eline Dalmijnbeleidsmedewerker bij Fiom

Binnen haar functie is Eline bij verschillende projecten actief, waaronder het Impuls Project Ongewenste Tienerzwangerschap (IPOT). Voor dit project heeft zij samen met Marianne Cense van Rutgers kwalitatief onderzoek gedaan om scenario’s in kaart te brengen die voorafgaan aan tienerzwangerschap. Dit inzicht helpt om preventie beter aan te laten sluiten op de praktijk.

Cijfers tienermoeders.nl

64.419

bezoekers tienermoeders.nl

652

accounts op tienermoeders.nl

280

vragen m.b.t jong ouderschap beantwoord via mail en telefoon

Kennisoverdracht ongewenste zwangerschap

Fiom deelt haar kennis op gebied van ongewenste zwangerschap, afstand ter adoptie, abortus(verwerking) en tienerouderschap met professionals, politiek en in de pers.

Zo willen we bijdragen aan bewustwording van het belang van een weloverwogen keuze bij een onbedoelde zwangerschap en professionals ondersteunen in de begeleiding hierbij. Ook willen we aandacht vragen voor keuzevrijheid bij onbedoelde zwangerschap en het taboe rond o.a. abortus en afstand ter adoptie verkleinen.

‘Als je niet vaak een besluitvormingsgesprek voert, is het handig dat je weer even kunt opzoeken hoe het ook al weer zat. De ‘Leidraad Ongewenste Zwangerschap’ biedt handvatten bij het voeren van zo’n gesprek.’

Thea van der Waarthuisarts

Ter ondersteuning van de Leidraad is een animatiefilm gemaakt die de gang van zaken bij besluitvormingsgesprekken helder uitlegt.

Wat hebben we in 2015 zoal gedaan?

Leidraad ongewenste zwangerschap

Fiom heeft in samenwerking met de SeksHAG van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) de ‘Leidraad Ongewenste Zwangerschap’ opgesteld. In de leidraad staan aandachtspunten voor de begeleiding van onbedoeld zwangere vrouwen alsook doorverwijzingsmogelijkheden. De Leidraad is tijdens het drukbezochte NHG-congres op 13 november gepresenteerd. Ter ondersteuning van de Leidraad is een animatiefilm gemaakt die de gang van zaken bij besluitvormingsgesprekken helder uitlegt.

Samenwerkingsafspraken

Daarnaast heeft Fiom met de koepelorganisaties van huisartsen, gynaecologen, abortusartsen en verloskundigen samenwerkingsafspraken opgesteld omtrent hulpverlening bij ongewenste zwangerschap. Afspraken over wie wat doet vanaf het moment dat de vrouw bij de huisarts komt totdat ze het besluit heeft genomen en eventuele nazorg nodig heeft. Deze worden in 2016 regionaal geïmplementeerd.

Kenniscollectie op fiom.nl

De kenniscollecties op fiom.nl zijn uitgebreid met recente cijfers, nieuwe onderzoeken en nieuwe publicaties. Denk bijvoorbeeld aan de factsheet ‘bevallen onder geheimhouding’, waarin de verschillen tussen bevallen onder geheimhouding, onder pseudoniem en anoniem bevallen staan uitgelegd. Ook de uitkomsten van het Fiom-dossieronderzoek naar ongewenste zwangerschap en het onderzoek van Rutgers en Fiom naar tienerouderschap zijn terug te vinden in de online kennisbank.

Trainingen

We hebben verschillende trainingen, voorlichtingen en workshops gegeven over (werken met) tienermoeders, besluitvorming bij ongewenste zwangerschap en afstand ter adoptie aan professionals in de zorg, het welzijn en het onderwijs. Ook hebben we een behoefte-onderzoek gedaan onder deze professionals. Op basis hiervan worden in 2016 nieuwe tools en trainingen ontwikkeld.

Consultatie en advies

Fiom heeft deelgenomen aan een rondetafelgesprek, georganiseerd door de Commissie Veiligheid en Justitie, over afstand ter adoptie in de jaren ’50- ’70. Ook hebben we een Chinese delegatie die belast is met Family Planning van informatie voorzien over hoe de hulp aan ongewenst zwangere vrouwen in Nederland vorm krijgt.

Publicaties

Fiom heeft meegewerkt aan het in maart verschenen boek ‘Meisjes in Zorg’. Dit boek gaat in op de ontwikkeling, signalering, preventie en interventie van veelvoorkomende problemen bij meisjes. Fiom heeft een hoofdstuk geschreven over tienermoeders, waarin handvatten staan om de ondersteuning aan jonge moeders en hun kinderen te verbeteren.

expertmeetingsExpertmeetings

In juni organiseerden we een expertmeeting met professionals op het gebied van (hulpverlening aan) jonge ouders. Ervaringen werden uitgewisseld om te kijken hoe de hulp aan deze doelgroep verbeterd kan worden. Ook organiseerden we samen met Rutgers en SOA Aids Nederland expertmeeting voor het mbo. Doel van de meeting is om de preventie, signalering en zorg rond ongewenste zwangerschap en tienerouderschap binnen het mbo te verbeteren. Daarbij zijn knelpunten en mogelijkheden verkend en een aanzet geformuleerd voor gezamenlijk plan van aanpak. Er was daarbij o.a. aandacht voor het Protocol Preventie Schooluitval Tienerzwangerschap. De expertmeeting is een onderdeel van het gezamenlijk ‘Impulsproject preventie ongewenste tienerzwangerschap en begeleiding tienermoeders’ van Fiom, Rutgers en Soa Aids.

Cijfers Expertise-overdracht en kennisuitwisseling

13.060

paginaweergaven kenniscollectie jong ouderschap

11.559

paginaweergaven kenniscollectie abortus

5.554

paginaweergaven kenniscollectie ongewenste zwangerschap

4.483

paginaweergaven kenniscollectie afstand ter adoptie

2

trainingen/lezingen/workshops Abortus

11

trainingen/lezingen/workshops Besluitvorming ongewenste zwangerschap

7

trainingen/lezingen/workshops Jong ouderschap

8

voorlichtingen afstand ter adoptie

Resultaten afstammingsvragen

Fiom… De specialist bij afstammingsvragen

Fiom wil dat iedereen de mogelijkheid heeft om op zoek te gaan naar biologische familie en afstammingsinformatie. Want iedereen heeft het recht om te weten van wie hij of zij afstamt.

Fiom helpt daarom mensen bij een zoektocht naar hun biologische familie in binnen- en buitenland. Bijvoorbeeld geadopteerden die op zoek zijn naar hun biologische ouders en afstandsmoeders die op zoek zijn naar hun kind. Ook beheert Fiom de unieke KID-DNA Databank die een match bij anoniem donorschap mogelijk kan maken.

Als specialist op gebied van afstammingsvragen stelt Fiom haar expertise beschikbaar aan publiek, politiek en professionals die thema’s als vondelingen, draagmoederschap en donorverwantschap in de praktijk tegenkomen.

Graag laten we zien wat we in 2015 gedaan hebben op het gebied van afstammingsvragen. Benieuwd naar onze resultaten? Bekijk ze per onderdeel:

Zoeken naar familie

Al jarenlang helpt Fiom mensen bij hun zoektocht naar familie in binnen- en buitenland. Fiom zoekt voornamelijk naar familieleden met wie nog nooit contact is geweest, of naar familieleden met wie jaren geleden het contact verloren is gegaan. 

Het zoekproces en het eerste contact met de gevonden familie is zeer ingrijpend. Zowel voor de zoeker als voor degene die gevonden wordt is de impact groot. Hulpverleners van Fiom spreken daarom uitgebreid met degenen die familie zoeken om hen zo goed mogelijk voor te bereiden op de zoekactie en de uitkomsten ervan. Fiom biedt begeleiding voor, tijdens en na het eerste contact tussen familieleden.

Het zoeken wordt in Nederland via de Basisregistratie Personen (BRP) gedaan en via afstands- en adoptiedossiers. Zelf beheert Fiom 7124 afstandsdossiers en 3840 adoptiedossiers. Voor buitenlandse zoekacties zet Fiom haar internationale netwerk in.

Fiom beschikt ook over een contactregister. Wie wel gevonden wil worden, maar zelf (nog) niet actief wil zoeken kan zich hier inschrijven. Bij iedere zoekactie wordt altijd eerst het register geraadpleegd.

In 2015 heeft Fiom een nieuw register geopend: het vondelingenregister. In dit register kunnen ouders die hun kind ooit te vondeling hebben gelegd alsook mensen die ooit te vondeling zijn gelegd, zich registreren. Hiermee komt er een mogelijkheid voor vondelingen en hun biologische ouders om in contact te komen met elkaar.

‘Een bericht van degene die zoekt, kan de wereld van de ander behoorlijk op zijn kop zetten.’

Tom HendriksHulpverlener bij Fiom

Hulpverleners van Fiom hebben jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen die op zoek zijn naar familieleden en bij de begeleiding van personen die zijn gevonden. Tom Hendriks, hulpverlener bij Fiom, beantwoordt vijf vragen over de ondersteuning bij zoekacties in Nederland en in het buitenland.

Cijfers Zoekacties

Internationale zoekacties:

152

internationale zoekacties

128

Nederlanders die hun familie zoeken in het buitenland

24

buitenlanders die hun familie zoeken in Nederland

60

afgesloten zoekacties

Nationale zoekacties in 2015:

394

nationale zoekacties

345

keer gevonden

Registers:

47

nieuwe inschrijvingen in contactregister (totaal 275)

5

nieuwe inschrijvingen in vondelingenregister (totaal 5)

Fiom KID-DNA Databank

Tot 2004 zijn zo’n 40.000 kinderen verwekt via anonieme spermadonoren. De Fiom KID-DNA Databank biedt donorkinderen en anonieme spermadonoren de mogelijkheid met elkaar in contact te komen. 

Fiom vindt dat iedereen toegang moet hebben tot zijn of haar afstammingsgegevens. Personen die met anoniem donorzaad zijn verwekt, hebben nauwelijks of geen toegang tot hun afstammingsgegevens. Daarom is in samenwerking met het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, de Fiom KID-DNA Databank ontwikkeld. Dankzij deze databank hebben anonieme spermadonoren en donorkinderen de mogelijkheid om met elkaar in contact te komen.

Zowel spermadonoren als donorkinderen kunnen zich aanmelden voor de KID-DNA Databank. Met hulp van afgenomen bloed (en vanaf juni 2016 afgenomen wangslijm) wordt een DNA-profiel gemaakt waardoor het mogelijk wordt via DNA-matching de donor, donorkinderen en eventuele halfbroers en –zussen te vinden.

Jim Van Beusekom was spermadonor in zijn jonge jaren en liet zich in 2014 registreren in de DNA-databank. In januari 2015 kreeg Rian te horen dat Jim haar donor was. Jim en Rian getuigen in Koppen over wat dat voor hen betekend heeft en hoe het hun leven veranderd heeft.

Cijfers KID-DNA Databank op 31-12-2015

541

totaal aantal donorkinderen

233

totaal aantal aanmeldingen donoren

129

totaal aantal gematchte personen

92

aanmeldingen donoren en donorkinderen in 2015

36

gematchte personen in 2015

ISS Nederland – grensoverschrijdend welzijnswerk

Steeds meer buitenlanders komen naar Nederland en ook de contacten van Nederlanders met het buitenland nemen toe. Daardoor stuit men in het welzijnswerk vaker op problemen die onze landsgrenzen overschrijden. International Social Service (ISS) is een internationale organisatie waarop iedereen die met grensoverschrijdende intermenselijke problemen te maken krijgt een beroep kan doen.

ISS heeft vertegenwoordiging in ongeveer 100 landen. Fiom is de Nederlandse vertegenwoordiger van ISS. Zo kan Fiom/ISS Nederland bemiddelen bij grensoverschrijdende sociaal-juridische problemen op gebied van draagmoederschap, donorkinderen, gezag- en voogdijkwesties, adopties, kinderontvoering en bij internationale zoekacties. Ook blijft Fiom via het internationale ISS-netwerk op de hoogte van internationale juridische ontwikkelingen.

‘In 2015 heeft ISS zich in één klap weer op de kaart gezet.’

Hans van Hooffsenior beleidsmedewerker bij Fiom/ISS Nederland

In een kort interview vertelt Hans van Hooff over de internationale betekenis van ISS voor Fiom.

Cijfers Internationale maatschappelijk werk zaken

76

internationale maatschappelijk werk zaken

20

Nederlandse zaken in het buitenland

56

buitenlandse zaken in Nederland

45

afgesloten

Draagmoeders en wensouders

Als specialist op het gebied van zoekacties naar familie en donorverwantschap weet Fiom hoe belangrijk het is voor mensen om hun afkomst te kennen.

Fiom wil ouders dan ook stimuleren om hun kinderen te informeren over hun ontstaansgeschiedenis. Denk hierbij aan draagmoederschap, eiceldonatie, zaaddonatie en embrydonatie.

Voorlichting aan draagmoeders en wensouders

In 2015 zijn we gestart met een pilot rond dienstverlening aan draagmoeders en wensouders. Binnen deze pilot hebben we 21 mensen geïnformeerd over de mogelijkheden en gevolgen van draagmoederschap. We besteedden daarbij aandacht aan de gevoelens en belangen van alle betrokkenen: van de wensouders, de draagouders en ook van het toekomstige kind.

Op basis van de pilot hebben we de behoeften en vragen van de wensouders en draagmoeders in kaart gebracht en gekeken welke rol Fiom daarin kan vervullen. We hebben besloten om in 2016 onze dienstverlening aan draag- en wensouders voort te zetten. Dit omdat het belangrijk is om het hiaat rond (laag technologisch) draagmoederschap te slechten en omdat draagmoeders de procedure ‘Afstand ter adoptie’ doorlopen en Fiom de expertise bezit om hen daarin te begeleiden.

Beginnen bij het beginbbb-omslag

Het kan lastig zijn om aan je kind te vertellen dat het verwekt is via sperma-, eicel- of embryodonatie. Hoe sluit je aan bij de leeftijd en de ontwikkeling van je kind? En hoe ga je om met de reactie van je kind? Om ouders van donorkinderen hierbij te helpen, heeft Fiom het boek ‘Beginnen bij het begin’ uitgegeven. Dit boek laat zien hoe je met deze vragen kunt omgaan, met aparte hoofdstukken voor verschillende leeftijdsgroepen en met ervaringen van ouders, kinderen en donoren. De basis van het boek vormt het voorlichtingsmateriaal ‘Telling and talking’ van Olivia Montuschi. Dit hebben we aangevuld met de kennis en hulpverleningservaring van Fiom.

‘Had ik het haar maar eerder verteld’

Via eiceldonatie raakt Ineke (51) zwanger van Sophieke (13). Ze besluit dit voor haar dochter en familie geheim te houden. Acht jaar lang zwijgt zij.

Cijfers Draagmoeders en wensouders:

21

personen hebben gebruik gemaakt van de dienstverlening m.b.t. draagmoederschap

28

keer vragen m.b.t. draag- en wensouders beantwoord via telefoon en email.

51

verkochte boeken ‘Beginnen bij het begin’ in één maand

Kennisoverdracht afstammingsvragen

De Fiom KID-DNA databank is uniek in Nederland. En ook wereldwijd zijn er vrijwel geen vergelijkbare initiatieven. Als pionier op het gebied van donorgerelateerde zoekacties, deelt Fiom graag haar ervaringen en kennis op dit gebied. 

Zo hebben we in 2015 meegewerkt aan een internationaal onderzoek naar bestaande modellen die er wereldwijd zijn om donoren en donorkinderen met elkaar in contact te brengen. Samen met internationale onderzoekspartners heeft Fiom hierover een artikel geschreven dat is geplaatst in een wetenschappelijk tijdschrift.

Ook onze expertise over adoptiegerelateerde zoekacties, afstandsmoeders en draagmoeders delen we op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door via online kenniscollectie en door bij te dragen aan (internationale) conferenties en bijeenkomsten, zoals in Zwitserland, Hongarije en Engeland.

Publieke debat

Fiom neemt deel aan het publieke debat, beantwoordt vragen van publiek en media en geeft advies aan politici en beleidsmakers. We blijven hierbij het recht op afstammingsinformatie onderstrepen. Discussies waar we in 2015 actief aan deel hebben genomen, waren die over het zogenaamde ‘wenstoerisme’, Bijdorp en de vondelingenkamer/ anoniem bevallen.

Stop de vruchtbaarheidstoerist

Voor mensen met een kinderwens die voor een zwangerschap afhankelijk zijn van een donor, draagmoeder en/of medische behandeling lonkt het buitenland. De mogelijkheden zijn talloos. Een eiceldonor uit de Verenigde Staten, een draagmoeder uit India of online sperma bestellen uit Denemarken. Ook de soepele wetgeving over de grens maakt het ogenschijnlijk aantrekkelijk om je heil te zoeken in het buitenland. Deskundigen Britta van Beers, Sandra van Loon en Laura Witjens maken zich zorgen. Zij pleiten voor meer voorlichting, meer Nederlandse donoren en stellen de ethiek van deze ontwikkeling aan de kaak.

‘Voortplantingsindustrie maakt van kinderen fabrieksproducten’

Britta van Beers is rechtsfilosofe aan de VU. Zij doet onderzoek naar de juridisch-ethische dilemma’s die worden opgeworpen door biomedische ontwikkelingen, waaronder kunstmatige voortplanting en de wereldwijde voortplantingsmarkt.

‘Onbeantwoorde afstammingsvragen kunnen levenslang van invloed zijn’

Sandra van Loon is senior beleidsmedewerker bij Fiom en projectleider Draagmoederschap. Zij is voorstander van meer en betere voorlichting aan wensouders en donoren.

‘Het aantal spermadonoren is verviervoudigd’

Laura Witjens is directeur van de National Gamete Donation Trust (NGDT) in Engeland. Ondanks de afschaffing van anoniem doneren in 2005 werft deze organisatie met veel succes eicel-, sperma- en embryodonoren.

Cijfers Expertise-overdracht en kennisuitwisseling

3.521

paginaweergaven kenniscollectie vondelingen

3.450

paginaweergaven kenniscollectie zoeken naar familie

2.536

paginaweergaven kenniscollectie KID-DNA

2.020

paginaweergaven kenniscollectie draagmoederschap

1

boek ‘Beginnen bij het begin’

1

internationaal onderzoek

6

trainingen/lezingen over zoeken naar familie/KID-DNA

4

lezingen/bijdragen aan conferentie ISS

Fiom in de media

Fiom in de media

Een onbedoelde zwangerschap, het verwerken van een abortus, je kind hebben afgestaan, op zoek gaan naar je biologische familie… Over deze ingrijpende levenservaringen praat men niet altijd even gemakkelijk. 

Fiom wil juíst over deze onderwerpen praten. Om ze bespreekbaar te maken in onze samenleving en taboes te doorbreken. Om mensen uit hun isolement te halen en ze de weg te wijzen naar professionele hulp.

Om bepaalde thema’s of standpunten onder de aandacht te brengen, benadert Fiom actief de media. Ook onderhouden we contact met human interest bladen, om ervaringsverhalen over Fiom-thema’s gepubliceerd te krijgen.

In 2015 heeft dit onder andere gezorgd voor mooie ervaringsverhalen in Libelle en Mijn Geheim op het gebied van onbedoelde zwangerschap, afstand ter adoptie en jong ouderschap. Ook zijn we geïnterviewd voor Tijd voor Max en Hart van Nederland over de KID-DNA Databank en voor RTL Nieuws over ‘onder pseudoniem bevallen’.

Cijfers:

7

keer op tv

11

keer op de radio

15

keer in vakbladen/vaksites

33

keer in (online) dagbladen

7

keer in tijdschriften/damesbladen

32

keer op belangrijke sites

Financieel rapport